Een van de hoofdstukken van mijn boek gaat over de al-oude filosofische vraag wat wij kunnen weten. Onlangs was ik op een bijeenkomst van een consultant in kennismanagement waarop onder meer voetbalcoach Foppe de Haan en psycholoog Ab Dijksterhuis spraken. Het aardige was dat zij het hele begrip van kennismanagement behoorlijk onderuit wisten te schoffelen.
Het eerste hoofdstuk van mijn boek gaat over real-time informatie. Het IT-bedrijf Cisco liep hiermee eind jaren negentig voorop: het bedrijf handelde al zijn transacties via internet af en ‘wist’ daarom op de seconde nauwkeurig hoeveel er besteld was, of er al betaald was en hoeveel voorraad er in huis was. Tenminste, dat dachten ze. Eind 2001 zakte de internetluchtbel plotsklaps in elkaar en enkele maanden later moest Cisco een afschrijving bekend maken van enkele miljarden dollars. Kastjes die het teveel had geproduceerd en die binnen een tijd van enkele weken niets meer waard waren. Vreemd, want wist het bedrijf dan niet op de seconde hoeveel er besteld was? Had Cisco deze snelle terugloop dan niet kunnen voorzien?
Blijkbaar is er meer nodig om van ongestructureerde data informatie te maken. Informatie vergt interpretatie, het herkennen van een patroon, en daarvoor is intelligentie (mensen) en tijd nodig. Veel IT-consultants en verkopers van enterprise information management-software vergeten dat nog wel eens. Ze denken dat met het installeren van een mooi kennismanagementsysteem de informatie vanzelf wel door de organisatie gaat stromen. Dat medewerkers dan wel vanzelf kennis gaan uitwisselen.
Ik was onlangs op een bijeenkomst van zo’n consultant (zie het verslag op de website van het tijdschrift IT-Executive), die voor deze nuancering wel oog voor leek te hebben. Ze hadden in elk geval een aantal sprekers uitgenodigd die de nodige kanttekeningen plaatsen bij de mogelijkheid kennis te managen. Waaronder Foppe de Haan, die een interessant en ontnuchterend inkijkje wist te geven in de taken van een voetbalcoach. En psycholoog Ab Dijksterhuis, die aan de hand van wetenschappelijk onderzoek liet zien dat gecompliceerde informatie het beste onbewust kan worden verwerkt. Of zoals de oude filosofen al wisten: de ware wijze is hij die weet dat hij niets weet.